Het is 21.30 uur en buiten barst de hemel los, compleet met onweer en bliksem. Als het hier eenmaal regent, dan regent het goed. De regentijd duurt dit jaar langer dan normaal. Overdag is het droog en zonnig en rond 15.00 uur begint het te plenzen. Julius heeft gezegd dat hij een zwarte kip gaat slachten, zodat het stopt met regenen. Tja.....

We hebben een indrukwekkende dag achter de rug. Na het ontbijt zijn we rond 9.00 uur vertrokken om 'gezellig' naar de markt te gaan. Nu hadden we in het buitenland al een paar keer een markt bezocht, dus we waren voorbereid op wat we eventueel te zien zouden krijgen. Maar dit overtrof alles....

Op de markt aangekomen kwamen we eerst langs een plek waar hanen werden gekeurd en verkocht. Mooie statige beesten. Ze worden hier gebruikt om hanengevechten mee te houden. Bij ieder huis staat wel een bamboe kooi met zo'n beest. De mannen zijn trots dat ze hun haan kunnen showen. Een mooie grote haan geeft hen een bepaalde status. Onder een net zitten hanen gevangen en een loslopende haan pikt ze laf met zijn snavel door het net heen.

Een Karbouw.

Verderop gelopen komen we langs kraampjes met groenten en fruit in allerlei soorten en kleuren. Je krijgt zowaar zin om te koken.

Dan staan we ineens bij een enorm terrein waar karbouwen worden verpatst. Dit zijn grote zwart/grijze runderen met enorme hoorns op hun kop. De één nog groter dan de ander. Met een touw door de neusgaten worden ze in bedwang gehouden. Onder luid geschreeuw wordt door mannen koortsachtig onderhandeld. De karbouw is een belangrijk beest voor de bevolking. Hij dient o.a. voor het werk op het land, om gras weg te grazen, voor de slacht, om cadeau te geven bij bijvoorbeeld een begrafenis of bruiloft en voor de status. Bij verkoop van land wordt zelfs in karbouwen gerekend. Hoe ouder de beesten worden hoe meer waard ze zijn. Op de vraag waarom een karbouw zo kort met een touw door zijn neus aan een boom vastgebonden zit, zodat hij nooit bij de grond kan komen om te eten, antwoordt Julius dat de hals van het beest daardoor steviger wordt en de kwaliteit van de ham die ze ervan maken beter.

Terwijl we daar de boel bedenkelijk staan te bekijken, komen af en aan kruiwagens en scooters voorbij rijden met een op de zij vastgebonden zwart varken. Levend! De beesten krijsen en trillen van de stress. Afschuwelijk... Verderop komen we langs de hokken waar de varkens worden gekeurd en verkocht. Ook hier weer luid gekrijs als er eentje wordt uitgekozen en achterop de scooter word vastgebonden. Op de grond langs de hokken liggen levende varkens op hun zij, vastgebonden aan bamboestokken, wachtend op wat gebeuren gaat. De ademhaling die hun borstkast doet schudden toont dat de beesten doodsbenauwd zijn. Ik kan het niet meer aanzien en loop een andere kant op. Op de wegen is het een wirwar aan toeterende auto's en scooters. Zelfs lopend kom je er haast niet doorheen. Op de achtergrond galmt over de drukbezochte markt een stem hard door de speakers.

Gelukkig komen de mannen er nu ook aan. We stappen een eind verderop weer in het busje en we zijn allemaal een beetje beduusd van het hele gebeuren. Onze culturen botsen op dit gebied, dat is duidelijk. Natuurlijk beseffen we dat dit hoort bij het leven in dit land. Julius had ons eerder verteld dat de varkens en karbouwen ook als cadeau worden meegebracht naar een begrafenis of bruiloft en dat we dat vandaag te zien krijgen.

Onze volgende bestemming is dan ook een ceremoniële begrafenis hoog in de bergen van Torajaland. We rijden met het busje door de bergen over smalle haast onbegaanbare stukken weg. Onderweg komen we regelmatig tegenliggers tegen. Hoe ze het doen is niet te geloven, maar het lukt ze om elkaar te passeren. Regelmatig kijk ik door mijn raampje rechtstreeks het met o.a. koffiestruiken begroeide ravijn in. Met mijn ogen dicht en mijn vingers in mijn oren wacht ik plat liggend op de achterbank met spanning af of het busje niet het ravijn in rolt. De mannen blijven gelukkig rustig, maar aan hun gemompel te horen hebben zij af en toe ook hun twijfels over de capriolen die de chauffeurs hier uithalen.

We passeren mooie vergezichten en stekjes met de karakteristieke Trojaanse huisjes. Deze huizen staan hoog op palen gebouwd en hebben de vorm van een Prahu (Boeginese schoener). Ze zijn mooi beschilderd met allerlei motieven en in mooie kleuren. Langzamerhand raken de kleinere huisjes onbewoond, omdat de bewoners liever een groter en moderner huis willen. De nieuwe huizen worden naast de oude gebouwd. De oude huisjes worden veelal niet gesloopt, maar als tweede huisje gebruikt.

Karakteristieke Torajaanse huizen.

We hobbelen en schudden rustig over, langs en door gaten in het slechte wegdek. Dan ineens een opstopping bij een bocht. We zien niet wat er aan de hand is maar we moeten in ieder geval achteruit. Buiten het 'gerengdengdeng' gepraat van mannetjes die het verkeer regelen. Terwijl we met een aantal auto's in de 'berm' staan te wachten komt er een gigantische vrachtwagen met een sjofel achterop de hoek om. Het is krap en het past allemaal maar net maar even later kunnen we weer verder rijden.

We komen aan bij de plek waar de ceremonie plaats zal vinden. Degene die begraven wordt is al ruim een half jaar geleden overleden. Om het lichaam goed te houden is het geinjecteerd met een bepaald goedje, waardoor het in goede staat blijft. Het wordt in doeken gerold bewaard.

Als we het busje uitstappen, horen we het gekrijs van varkens. We zien nog net dat ze op hun kop vastgebonden, met hun poten aan bamboestokken worden weggedragen. Het is een vieze blubberbende en we trekken dichte schoenen met profielzolen aan zodat we straks niet achterover in de blubber glijden.

Hoe dichter we bij de ceremonie komen des te wantrouwiger we worden. Na enige tijd belandden we bij een soort arena omringd met overkapte houten tribunes. Het is een drukte van jewelste. Mensen in vooral zwarte kleding zien er opgewonden uit. In het midden van het veld staat een grote rechthoekige metalen bakoven boven een enorm houtvuur. Er voor ligt een kop van een karbouw die in de ochtend ceremonieel geslacht is. Op de grond liggen her en der de vastgebonden varkens op hun zij te shaken. Julius zegt dat de familie ons uitnodigt om op het bordes te komen zitten. Een soort VIP-plaats waar alleen de familie mag zitten. We trekken onze met modder besmeurde schoenen uit en klimmen het kleine bordes op. In kleermakerszit nestel ik me naast een oud vrouwtje die, als ik haar de hand schud, met een brede lach haar vuurrood besmeurde tanden laat zien. Wat ze gegeten heeft weet ik niet precies, maar het zag er luguber uit. We krijgen koffie en thee aangeboden en Julius geeft hen de op de markt gekochte slof sigaretten. Dat schijnt een favoriet cadeau te zijn bij dit soort begrafenissen. De sigaretten worden uitgedeeld aan de gasten.

Danny voelt zich niet op zijn gemak op het bordes en na een kwartier besluiten we om te vertrekken. We bedanken de familie, trekken onze schoenen weer aan en klimmen naar beneden. We hebben de sfeer van een ceremoniële begrafenis geproefd, maar we laten het hierbij. Wat zich hier verder af gaat spelen laat zich wel raden. Ik kijk nog achterom en zie boven het bordes, waar we gezeten hebben, een rol bekleed met een rode stof liggen. Julius vertelt dat daar het lijk ingerold ligt. Deze begrafenis is van mensen uit de middenklasse. Bij begrafenissen van de hogere klasse worden hele voetbalvelden afgehuurd. Op de weg terug worden langs de kant varkens geslacht en op het vuur gegooid. Gauw wegwezen hier!

Een soort rotsmausoleum.

We hobbelen en schudden weer verder over de bergweggetjes en komen veel mausoleums tegen. Soms in de vorm van een versierd huisje en soms in de vorm van een versierde rots. In de rots wordt een ruimte uitgebikt waar de doodskisten achter een deurtje worden gelegd. De rots bestaat vaak uit meerdere ruimtes en soms liggen er hele families in 'begraven'. Regelmatig komen we onderweg vrachtwagentjes tegen die van de markt terug komen. Hun lading bestaat uit karbauwen of puilt uit van de mensen.

Als laatste krijgen we een plek te zien waar obelisken staan. Sommigen 7 à 8 meter hoog. Ze staan er als een soort grafmonument. De mensen die de obelisken naar hun plaats brengen zijn daar tijden mee bezig. Met behulp van bamboepalen worden ze stukje bij beetje steeds dichter bij de begraafplek gebracht. Een enorme zware klus.

We hebben voor vandaag genoeg graven gezien en besluiten terug naar het hotel te gaan. Boven de bergen pakken donkere wolken zich samen en er ontstaat een hevig onweer. Een schitterend gezicht. Door de regen hobbelen we terug naar de beter begaanbare wegen. Vlakbij het hotel eten we nog wat in een restaurantje.

We hebben vandaag dingen gezien die we niet gauw zullen vergeten.

Zie video: Sulawesi, grafkamer in rots hakken.